آنمی آپلاستیک یا هیپوپلاستیک                Aplastic Amemia (Hypoplastic Amemia)

تعریف: این آنمی در نتیجه عدم توانایی مغز استخوان در تولید اریتروسیتها (RBC) ایجاد می شود. معمولا شروع آن غیرمنتظره است، و هنگامی که به صورت ناگهانی پیشرفت کند، دارای یک پیش آگهی ضعیف است. آنمی آپلاستیک معمولا شامل سرکوب تولید هر سه نوع سلولهای مغز استخوان؛ اریتروسیتها، پلاکتها و گرانولوسیتها (پان سیتوپنی) است.

علل و عوامل خطرزا

• سابقه ی مصرف داروهای ضدسرطان یا آنتی میکروبیال
• فرآیند عفونت
• حاملگی
• هپاتیت
• اشعه

علایم و نشانه ها

• خستگی
• سردرد
• تنفس کوتاه
• ضعف
• رنگ پریدگی
• دیسفاژی (بلع سخت)
• کرختی و سوزن سوزن شدن انتهاها
• کبودی و خونریزی
• سرگیجه
• زخم های دهانی

عوارض

• عفونت

عوارض خطرناک: خونریزی

تست های تشخیصی

• هر یک از پروسیجرها، هدف، احساس طبیعی احتمالی و مراقبتهای قبل و بعد از پروسیجر را شرح دهید.
  • شمارش کامل گلبولها و افتراق آنها (CBC diff
  • شمارش پلاکت ها
  • اسپیراسیون مغز استخوان
  • شمارش رتیکولوسیت ها
  •  BT
  • لام خون محیطی
  • کشت خون (در صورت شک به عفونت)

درمان

 طبی

• درمان
  •  اکسیژن: اگر آنمی شدید است.
  • ترانسفیوژن:
    •  RBC - گلبولهای قرمز فشرده (پک سل)
    • پلاکت ها
    • گرانولوسیت ها
    • پلاسمای منجمد شده
• داروها
• استروئید (به استروئید تراپی رجوع شود)
• آنتی بیوتیک ها
• آندروژن ها
• فاکتورهای تحریک کننده مغز استخوان (CSF) [1]

جراحی

• پیوند مغز استخوان

مراقبت در منزل

اطلاعات عمومی

• آموزش های کتبی و شفاهی به بیمار و مراقبت دهنده بدهید و برای آنها نام و شماره تلفن پزشک و یا پرستار را فراهم کنید تا در صورت بروز هرگونه سؤال، تماس بگیرند.
• آنمی آپلاستیک، علل و فاکتورهای دخیل در آن را برای بیمار توضیح دهید.

 

علایم هشدار دهنده

• علایم و نشانه هایی را که به پزشک و پرستار گزارش شود، مرور کنید.
  • عفونت سیستمیک: تب و ناخوشی، خستگی
  • دستگاه ادراری: ادرار تیره رنگ و بدبو، سوزش ادرار، تکرر ادرار، اضطرار در دفع ادرار
  • سیستم تنفسی فوقانی: ترشحات فراوان و بدبوی چرکی، سرفه خلط دار
  • خونریزی: ملنا، هماچوری، خونریزی از بینی، اکیموز، خونریزی از لثه ها
  • انمی: خستگی، ضعف و پاراستزی

آموزش های ویژه

• به بیمار در مورد چگونگی کنترل مقیاس های آزمایشگاهی توسط خود او آموزش دهید. سطوح پایه آزمایش های بیمار را جهت تعیین هرگونه کاهش و یا تغییری برای بیمار پایش کنید.
• بر اهمیت خودداری از تماس با افرادی که دارای عفونت حاد هستند، تأکید شود.
• به بیمار آموزش دهید از ضربه، خراش ها، بریدگی پوست که باعث ایجاد عفونت شود، خودداری کند.
• در مورد روش های پیشگیری از خونریزی مثل استفاده از ریش تراش برقی، مسواک نرم و اجتناب از فعالیت هایی که سبب آسیب دیدن و صدمه بافت ها میشود، توضیح دهید

داروها

• هدف، مقدار، زمان و روش مصرف هر یک از داروهای تجویز شده و عوارض جانبی را که باید به پزشک یا پرستار گزارش شود، توضیح دهید.
• استروئید ترایی
• توضیح این که آنتی بیوتیکها باید در دوره های تجویز شده و به صورت کامل جهت جلوگیری از عفونت مصرف شوند
• به بیمار توصیه کنید از مصرف آسپرین و فرآورده های آسپرین، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و فراوردههای ایبوپروفن با وجود اختلال خونریزی دهنده خودداری کند.

فعالیت

• بیمار را تشویق کنید با توجه به شغل، تفریحات و فعالیت ها در مورد توانایی ها و محدودیت هایش صحبت کند.
•  به بیمار توصیه کنید در هنگام خستگی یا در موارد عفونت، فعالیت خودش را محدود کند.
• بیمار را به نکشیدن سیگار و پرهیز از مصرف الکل بیش از اندازه تشویق کنید.
• بیمار را آموزش دهید که از انجام فعالیت ها و ورزش های دارای برخورد زیاد پرهیز کند.

رژیم غذایی

• ضرورت حفظ یک رژیم متعادل را برای افزایش مقاومت بدن در مقابل عفونت ها توضیح دهید.
• افزایش مصرف فیبر در رژیم غذایی (از قبیل میوه های تازه و سبزیجات) برای جلوگیری از یبوست و زور زدن در هنگام دفع ضرورت دارد.

مراقبت از افراد مسن

•  اغلب آنمی آپلاستیک در افراد مسن به دنبال شیمی درمانی، رادیوتراپی و درمان های دارویی مختلف مثل کلرامفنیکل، ضدتشنج ها و طلا رخ می دهد.

 

مراقبت های روانی – اجتماعی

•  به بیمار را تشویق کنید تا در مورد ترس ها و نگرانی های خود در مورد بیماری، احتمال پیشرفت بیماری و اثرات آن بر روی شیوه زندگی صحبت کند.
• بیمار را به مشارکت در برنامه ریزی مراقبت ها در منزل تشویق کنید.
• در صورت ضرورت، بیمار را جهت مشاوره ارجاع دهید.

مراقبت های پیگیری

• بر اهمیت ارزیابی های پیگیر منظم تأکید کنید و مطمئن شوید که بیمار نام و شماره تلفن های ضروری را دارد.
• به بیمار کمک کنید تا مراکز حمایتی محلی و ملی را شناسایی کند.